Mỗi dịp rằm, mồng một hay cuối năm, nhiều gia đình mới lập bàn thờ thường lúng túng không biết nên bắt đầu lau dọn từ đâu để vừa sạch sẽ vừa giữ được sự trang nghiêm. Có người bê cả bộ đồ thờ xuống chậu nước rửa một lượt cho nhanh, đến lúc đặt lên lại lệch vị trí hoặc làm ướt phần gỗ mặt bàn. Thực ra, việc bao sái hay lau dọn nơi thờ tự không quá phức tạp nếu bạn hiểu rõ thứ tự ưu tiên và đặc tính của từng món đồ trên tủ thờ nhà mình.
Khâu chuẩn bị dụng cụ quyết định phần lớn độ bền của đồ thờ cúng. Bạn nên chuẩn bị một chiếc chổi lông mềm, hai chiếc khăn sạch dùng riêng cho khu vực này, cùng một chậu nước ấm hoặc nước đun từ gừng, quế tùy thói quen của gia đình. Khi bắt đầu, việc đầu tiên là thắp hương xin phép theo quan niệm dân gian, chờ hương tàn rồi mới dùng chổi mềm quét bụi từ trên cao xuống thấp. Nếu dùng chung khăn lau bàn bếp hoặc khăn quá ướt để chùi mặt bàn thờ gỗ, nước dễ ngấm vào khe ghép làm bề mặt nhanh xuống màu và ẩm mốc.
Thao tác quan trọng nhất trong lúc dọn dẹp là xử lý bát hương. Theo quan niệm phổ biến, bát hương cần sự tĩnh tại nên hạn chế tối đa việc nhấc lên hay xoay chuyển. Bạn chỉ cần một tay giữ cố định thân bát hương, tay kia dùng khăn ẩm vắt thật khô để lau sạch bụi tàn nhang bám quanh miệng và thành bát. Trường hợp chân nhang đã quá đầy, hãy rút bớt từng chân một cách nhẹ nhàng, chừa lại một số lượng lẻ vừa phải và dùng thìa nhỏ xúc bớt tro ra ngoài thay vì dốc ngược bát hương xuống.
Với các món còn lại trong bộ đồ thờ cơ bản như đèn thờ, lọ hoa, mâm bồng (đĩa bày hoa quả) hay kỷ chén, cách làm sạch sẽ phụ thuộc vào chất liệu bạn đang dùng. Đồ thờ bằng gốm sứ khá dễ vệ sinh, có thể nhấc xuống lau bằng nước ấm rồi dùng khăn khô thấm sạch trước khi đặt lại. Ngược lại, đồ đồng nếu chà xát bằng búi sắt hoặc chất tẩy mạnh sẽ làm xước bề mặt và mất lớp màu trầm tự nhiên. Còn với đồ thờ bằng gỗ, bạn chỉ nên phết bụi ở các khe chạm khắc và lau khô nhanh để tránh nứt nẻ do thay đổi độ ẩm.
Lúc lau dọn cũng là dịp tốt để nhìn lại cách bày trí bàn thờ xem đã thực sự gọn và vừa vặn chưa. Nhiều gia đình khi mới mua sắm thường chọn đồ thờ đẹp theo cảm tính, dẫn đến việc lọ hoa quá to che khuất bát hương, hoặc mâm bồng chiếm hết diện tích mặt tủ thờ. Chẳng hạn, trong các phương án thiết kế biệt thự có phòng thờ riêng rộng rãi, gia chủ có thể bày đủ bộ ngũ sự, lục bình lớn và nhiều kỷ nước mà vẫn thoáng đãng; nhưng nếu đặt cùng số lượng đó lên một chiếc bàn thờ treo tường hoặc tủ thờ nhỏ ở căn hộ, mặt bàn sẽ trở nên chật chội và rất vướng tay mỗi lần thắp hương hay lau chùi.
Khi xếp các món đồ trở lại vị trí cũ, bạn nên căn chỉnh từ tâm bàn thờ tỏa ra hai bên theo lối cân xứng quen thuộc. Bát hương nằm ở vị trí trung tâm, phía sau là bài vị hoặc ảnh thờ, hai bên đặt đèn thờ và lọ hoa, còn phía trước bày kỷ chén cùng mâm bồng sao cho khoảng cách giữa các món có độ thở. Nếu nhận thấy bộ đồ thờ hiện tại quá chật hoặc lệch tông với không gian, bạn có thể cất bớt những món ít dùng hoặc tìm hiểu các dòng đồ thờ cúng, bàn thờ gỗ, tủ thờ và dịch vụ thiết kế phòng thờ của MoreHome qua hotline 09.31.31.88.77 để chọn lại kích thước đồng bộ hơn.
Ngay sau lần lau dọn tới, bạn hãy thử đứng lùi lại khoảng hai bước chân để ngắm tổng thể bàn thờ và lấy thước đo lại khoảng trống giữa bát hương với mép bàn. Việc ghi lại kích thước mặt bàn cùng vị trí các món đồ vừa giúp những lần vệ sinh sau diễn ra nhanh gọn, vừa là cơ sở chính xác nếu gia đình bạn dự định sắm thêm hay thay mới một vài món đồ thờ cho cân đối hơn.